Liefde als een vorm van hoop
Dat de romantische liefde niet enkel voer is voor romance-boeken laten de verhalen van de Amerikaanse Lily King moeiteloos zien.
Oef, wat een afzichtelijke cover heeft Lily Kings roman ‘Hart de minnaar’, een afbeelding van fluoroze gestifte lippen op een knaloranje achtergrond verwacht je in de boekhandel niet tussen de literaire titels. Toch hoort haar zesde roman daar thuis. King schreef een liefdesverhaal waarvan de plot veel gemeen heeft met die in menig romanceboek: jonge vrouw leert twee jongemannen kennen, vrienden, en heeft eerst iets met de een om dan te beseffen dat de ander wellicht geschikter is. Maar zoals Ocean Vuong onlangs in een online interview vertelde, mogen auteurs niet bang zijn voor zogenaamde clichés want dan zouden ze nooit meer kunnen schrijven over grootmoeders in keukens, bijvoorbeeld, wat natuurlijk nergens op slaat. Het gaat er dus om wat je doet met dat tot op de draad versleten gegeven. King weet raad met de romantische liefde, wat ze al liet zien in ‘Writers & Lovers’, haar vorige roman die hetzelfde hoofdpersonage heeft als ‘Hart de minnaar’, en in ‘Euforie’, haar briljante roman over het leven van antropoloog Margaret Mead.
Het verhaal begint tijdens de late jaren 1970. Casey, de ik-verteller, gaat tijdens haar eerste date met Sam naar The Deer Hunter kijken. Het eerste deel van ‘Hart de minnaar’ is een campusroman waarin Casey aanvankelijk de rol van toeschouwer bedeeld krijgt. Sam en diens beste vriend Yash wonen tijdelijk in het imposante huis van een professor die met sabbatsverlof is. Tijdens het diner maken ze grapjes over James Joyce en nadien roken ze elk een pijp. ‘De kussens zijn stijf en wij zijn stijf en hij is geen jongen die bang is voor lange stiltes,’ schrijft King over het slotakkoord van die ongemakkelijke date. Humor en ongemak, iets waar King goed in is, laten zich soepeltjes combineren. Dat ligt anders bij humor en melancholie of humor en verdriet. Juist daarin is Lily King meesterlijk, net zoals haar landgenoot Lorrie Moore, al is die bijtender. Verdriet zit er volop in deze roman over een vrouw die zich op een onverschrokken en totale manier geeft in de liefde. Het is haar grote tragedie dat geen van beide mannen daartoe in staat is, of toch niet op het moment van haar relatie met hun. Ook de achtergrond van de personages maakt hun leven verdrietiger, al zet King dat nooit zwaar aan. Het zijn vooral de mannen die voor ellende hebben gezorgd in de levens van de hoofdpersonages en met name de vaders.
Casey wil schrijver worden in het campusromandeel, in de tweede helft van het boek is dat gelukt. Ze is veel ouder nu en krijgt tijdens een publiek interview het volgende te horen over haar werk: ‘Liefde fungeert in jouw romans, volgens mij, als een vorm van hoop.’ Het is een observatie die ook opgaat voor Kings eigen oeuvre. De liefde, die tussen ouders en kinderen, tussen vrienden en tussen geliefden, vormt haar onderzoeksgebied. Je zult bij King niet veel hooggestemde uitspraken over de liefde lezen. Liever laat ze haar personages minigolf spelen of een vieze snack delen, zoals in ‘Writers & Lovers’, dat net als haar laatste roman een verrukkelijk boek is over schrijverschap. De gebeurtenissen in ‘Writers & Lovers’ spelen zich af wanneer Casey 31 is. Dat boek vertelt dus wat er gebeurd is met haar tussen deel 1 en deel 2 van ’Hart de minnaar’. Je kunt ze los van elkaar lezen, maar zoals de romans van Elizabeth Strout steeds nieuwe kanten van Olive Kitteridge onthullen, leer je Casey beter kennen en begrijpen door ze samen te lezen.
Lily King lees je om haar innemende personages (ik hoop op een roman over Casey als vijftiger, als hoogbejaarde), om haar avontuurlijke en technisch briljante dialogen en om haar grappig-melancholieke toon. Eén kanttekening slechts bij haar laatste twee romans: de slothoofdstukken gaan te snel en zitten tegen het sentimentele aan. Die had ze zich, Ocean Vuong indachtig, nog wat meer eigen mogen maken.
Kathy Mathys
****
Lily King – Hart de minnaar – Meulenhoff – Vertaald door Inge Kok – 252 blz.